KİK KARARLARI
İHALE KARARI
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalenin açık ihale usulü ile yapıldığı ve ihalenin 2’nci kısmına 7 istekli tarafından teklif verildiği, bu kapsamda bahse konu ihalede rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanılması gibi kriterlerin sağlandığı, nitekim tekliflerinin de yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu kapsamda tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlenmesi gerekirken, idarenin ihalenin iptali kararının mevzuata uygun olmadığı,
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı maddesine göre Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla geçerli Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerektiği hükmünün binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) araçları kapsadığı, bahse konu ihalenin ikinci kısmında yer alan minibüs ve açık kasa kamyonet’in (çift kabinli 4x2) bu düzenlemenin dışında tutulduğu, diğer taraftan İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde kasko değerine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, anılan Şartname’nin 48’inci maddesindeki düzenlemenin de sadece binek ve hafif ticari araçları kapsadığı, bu çerçevede söz konusu ihalenin ikinci kısmı için teklif edilen araçlara ilişkin olarak tekliflerin %2 kasko değerinin üzerinde olamayacağına ilişkin herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığı, netice itibarıyla teklif edilen araçların kasko bedelinin %2’sini aştığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi kararının mevzuata aykırı olduğu,
Diğer taraftan, geçerli teklif ile geçersiz teklif arasında fiyat karşılaştırılması yapılarak da ihalenin iptal edilemeyeceği, bu kapsamda emsal Kurul kararlarının yer aldığı, kendi tekliflerinin de bahse konu ihale için tüm yeterlik kriterlerini karşıladığı ve yaklaşık maliyetin %64’üne tekabül ettiği, bu gerekçelerle ihalenin iptal kararının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,
“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.
İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.
İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,
“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.
İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir...” hükmü,
“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “… (3) Şikâyet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. …” hükmü,
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “…2) (Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;
a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır…” hükmü,
İdari Şartname’nin İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alım İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: 87 Adet Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alım İşi (24 Ad. Açık Kasa Kamyonet (Çift Kabinli 4X2), 1 Adet Minibüs, 1 Ad. Binek (SUV), 47 Adet Hafif Ticari Araç, 8 Ad. Binek (Sedan), 1 Ad. Pick-Up (Çift Kabinli 4X4) ve 5 Ad. Pick-Up (Çift Kabinli 4X2) 12 (Oniki) Ay Süre ile Şoförsüz/Yakıtı İdaremize Ait Olmak Üzere Kiralanması) ...” düzenlemesi,
“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
…
7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
{Belirtilmemiştir}
7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi,
“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.
34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi,
“İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.
37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.
37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.
37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi,
“Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…Binek ve Hafif Ticari araçlar için 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği idaremizin ödeyebileceği aylık kira bedeli, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve 2024 yılı itibari ile uygulanacak kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhalenin şikayet konusu 2’nci kısmına ilişkin Teknik Şartname’nin “Kiralanacak araç miktarları” başlıklı 4’üncü maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır.
Sıra No: |
TAŞITIN CİNSİ |
TOPLAM (Adet) |
1 |
Minibüs |
1 |
2 |
Açık Kasa Kamyonet Çift Kabinli 4x2 |
24 |
TOPLAM |
25 |
Başvuru konusu ihalenin şikâyet konusu 2’nci kısmına ilişkin birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıda yer almaktadır.
2. Kısım (Açık Kasa Kamyonet(Çift Kabinli 4X2), Minibüs)
A1 |
B2 |
||||
Sıra No |
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6 |
Birimi |
Miktarı |
Teklif Edilen4 Birim Fiyat |
Tutarı |
1 |
Açık Kasa Kamyonet Çift Kabinli 4x2 (24 Adet X 12 Ay = 288 AdetxAy) |
adet x ay |
288,000 |
|
|
2 |
Minibüs (1 Adet X 12 Ay = 12 AdetxAy) |
adet x ay |
12,000 |
|
|
KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç) |
|
İdari Şartname’nin 2’nci maddesinden ihale konusu işin “Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” olduğunun anlaşıldığı, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulü ile 23.12.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, bahse konu ihalenin şikayet konusu 2’nci kısmına 7 istekli tarafından e-teklif verildiği, 25.12.2024 tarihli ilk ihale komisyonu kararında, 2 isteklinin teklifinin geçici teminatlarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin İnterteks Oto. Akar. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Şentur Tur. Taş. Araç Kir. ve Kur. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Bunun üzerine, başvuru sahibi Şentur Tur. Taş. Araç Kir. ve Kur. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 05.01.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu şikayet başvurusu üzerine alınan 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-338 sayılı Kurul kararı ile “…ihalenin ikinci kısmına ilişkin olarak, aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olmayan İnterteks Oto. Akar. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmüştür.
Söz konusu Kurul kararını takiben, idare tarafından 12.02.2025 tarihinde ihalenin iptal edildiği görülmüştür. “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptal edilmesi” konulu yazıda “…Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6. Madde 2. Fıkra a bendinde “a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.“ denilmektedir.
İdaremizce yaklaşık maliyet hesaplanırken bu husus dikkate alınmadan işlem yapılmış olduğu, Piyasadan alınan fiyatlar üzerinden hesaplama yapılmış olduğu, İhalemizin 2. Kısımı için mevzuat hükümlerine uygun olarak güncel yaklaşık maliyet hesaplaması yapıldığında 1.sırada yazılı Açık kasa kamyonetler için kasko değeri: 1.619.700,00 TL. X %2 = 32.394.00 TL/aylık, Minibüs İçin Kasko Değeri: 2.379.400,00 TL. X %2 = 47.588,00 TL/aylık olmak üzere toplamda 24 adet açık kasa kamyonet için 12 aylık 9.329.472,00 TL. Minibüs için 571.056,00 TL. olmak üzere maksimum verilebilecek teklifin Toplam: 9.900.528,00 TL olabileceği, Kamu İhale Kurulu’nun 29.01.2025 tarih ve 2025/UH.I-338 sayılı kararınca ‘’mevzuata aykırılıkları belirten işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin ikinci kısmına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olmayan İnterteks Oto. Akar. İnş. San. ve Tic. A.Ş’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.’ denildiğinden komisyonumuzca Yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ile yapılmış olduğunun, verilen tekliflerin kasko değerinin %2’sini aşamayacağı hükmü mevcut olmasına rağmen sehven bu kurala uyulmadan yaklaşık maliyet hesaplanması nedeni ile belirlenmiş olan Yaklaşık Maliyetin hatalı olduğunun alınan savunma sonucu farkına varılmış olması üzerine komisyonumuzca tespit edilen yaklaşık maliyet hesabımıza göre aşırı düşük sınır değerinin 6.783.285,44 TL olması gerektiği tespit edilmiştir. Yeni yaklaşık maliyet hesaplaması ile ihaleye esas belirlenmiş olan yaklaşık maliyet arasında çok büyük oranda fark olduğu, bu durumda idare ve kamu yararı olamayacağı gibi sehven hatalı hesaplama sonucu oluşan farktan dolayı 237 Sayılı Taşıt Kanununa göre araçların kasko bedelinin %2’sini aşamayacağı görüldüğünden ihalenin bu şekliyle onaylanmasının kamu zararına sebebiyet vereceği, yaklaşık maliyetin sehven de olsa hatalı hesaplandığının farkına varılmış olması, taraflardan biri olan idarenin zararına yol açacak bir durumun oluşmasına sebebiyet verilmemesi ve kamu yararı düşünülerek Kamu İhale Kurulu kararı ile teklifi ve savunması değerlendirme dışı bırakılan istekli İnterteks Oto. Akar. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 9.207.600,00 TL’lik teklifi ile 1. Komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı 2. Teklif olarak belirlenen Şentur Turizm Taşımacılık Araç Kiralama ve Kurumsal Hizmetler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 19.260.000,00-TL lik teklifi arasında % 100’ü aşan oranda (2 katından fazla fark) olduğu görüldüğünden komisyonumuzca kamu yararı gözetilerek sürücüsüz araç kiralama hizmet alımı işi (2. kısım açık kasa Kamyonet Çift Kabin ve Minibüs kiralama işi) ihalesinin kasko değerinin %2’sini aştığından iptal edilmesi komisyonumuzca kararlaştırılmıştır.
Sonuç olarak: yukarıda belirtildiği gibi sürücüsüz araç kiralama hizmet alım işinin 2’nci kısmı (açık kasa kamyonet çift kabinli (4x2) ve minibüs) işi kamu yararı ve kanuni zorunluluk gözetilerek komisyonumuzca iptal edilmiştir” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde; ihalenin karara bağlanması ve onaylanmasına ilişkin ihale komisyonunca gerekçeli kararın belirlenerek, ihale yetkilisinin onayına sunulacağı, ihale yetkilisi tarafından ise karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararının onaylanacağı veya gerekçesinin açıkça belirtmek suretiyle ihalenin iptal edilebileceği, aynı Kanun’un 41’inci maddesinde ise ihale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılacağı hüküm altına alınmış olup bu çerçevede ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisinin tanındığı ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, anılan yetkinin çerçevesinin hukuk kuralları ile sınırlı olduğu, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması ve bu hususların değerlendirilmesinde somut olaya ilişkin koşulların dikkate alınarak anılan Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca, idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği anlaşılmaktadır.
Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağının hüküm altına alındığı anlaşılmıştır.
Başvuruya konu ihalenin 2’nci kısmına ait birim fiyat teklif cetveli standart formu ve Teknik Şartname’si incelendiğinde kiralamaya konu edilen araçların 24 adet açık kasa çift kabinli 4x2 kamyonet ve 1 adet minibüs olduğunun görüldüğü, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlıklı 7’nci maddesinde kasko değerine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı maddesinde “…Binek ve Hafif Ticari araçlar için 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği idaremizin ödeyebileceği aylık kira bedeli, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve 2024 yılı itibari ile uygulanacak kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
Öte yandan, idarelerce Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de yer almayan araçlara yönelik olarak teklif edilecek bedelin ilgili aracın kasko değerinin % 2’sini aşamayacağına yönelik düzenleme yapmasına engel bulunmadığı, anılan iptal kararında yaklaşık maliyetin aktarılan durum dikkate alınmaksızın sehven yanlış hesaplandığından bahsedildiği, anılan kararda açık kasa kamyonetler için kasko değerinin 1.619.700,00 TL x %2 = 32.394.00 TL/aylık, minibüs için kasko değerinin 2.379.400,00 TL x %2 = 47.588,00 TL/aylık olmak üzere toplamda 24 adet açık kasa kamyonet için 12 aylık 9.329.472,00 TL ve minibüs için 571.056,00 TL olmak üzere maksimum verilebilecek teklifin toplam: 9.900.528,00 TL olduğu, idarece iptal kararında güncellenen yaklaşık maliyetin de Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e göre hesaplandığı görülmüştür.
Yapılan incelemede, idarenin ihalenin iptali kararında, ihaleyi iptal etme gerekçesinin “…Kamu İhale Kurulu kararı ile teklifi ve savunması değerlendirme dışı bırakılan istekli İnterteks Oto. Akar. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 9.207.600,00 TL’lik teklifi ile 1. Komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı 2. Teklif olarak belirlenen Şentur Turizm Taşımacılık Araç Kiralama Ve Kurumsal Hizmetler Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 19.260.000,00 TL lik teklifi arasında % 100’ü aşan oranda (2 katından fazla fark) olduğu görüldüğünden komisyonumuzca kamu yararı gözetilerek sürücüsüz araç kiralama hizmet alımı işi (2. kısım açık kasa Kamyonet Çift Kabin ve Minibüs kiralama işi) ihalesinin kasko değerinin %2’sini aştığından iptal edilmesi komisyonumuzca kararlaştırılmıştır.” şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede yapılan değerlendirmede, başvuru sahibi isteklinin idarece belirlenen yaklaşık maliyetten daha düşük bedel içeren geçerli bir teklif sunmuş olduğu, teklifi değerlendirme dışı bırakılan İnterteks Oto. Akar. İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye ait teklif ile arasında bir fiyat farkı bulunmasının tabii olduğu, ancak geçerli bir teklif ile geçersiz bir teklifin kıyaslanamayacağı ve salt buradan hareketle kamunun zarara uğratıldığından bahsedilemeyeceği açık olmakla birlikte anılan iptal kararında ihalenin 2’nci kısmına ilişkin yaklaşık maliyetinin hesaplanması sürecinde fiyat tekliflerinin kullanıldığının anlaşıldığı ancak anılan kısma konu araçlar için de Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e göre hesaplama yapılabileceği ve iki hesaplama arasında önemli düzeyde fark bulunduğu ortaya konularak ihalenin iptaline karar verildiği, bu itibarla söz konusu gerekçeyle ihalenin iptal edilmesinin bu hususta idarelere verilen takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebileceği, idare kararında takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına yönelik bir tespit bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 152.021,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 50.677,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Toplantı No | : 2025/011 |
Gündem No | : 22 |
Karar Tarihi | : 12.03.2025 |
Karar No | : 2025/UH.I-712 |
İHALE KARARLARI İHALEDANIŞMANI