KİK İhale Kararları-idare personelinin kusuru nedeniyle meydana gelebilecek trafik kazalarından doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alınmasının mevzuata uygun olmadığı, araçların kurum personeli tarafından kullanımı esnasında kesilecek trafik cezalarının yüklenici tarafından ödenmesinin yükleniciye ek yük getireceği ve araç sürücülerinin hız limitlerine ve trafik kurallarına dikkat etmeden araç kullanmalarına yol açacağı iddiaları

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “…Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” düzenlemesi,

 

 “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici,

(a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata,

(b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi,

 

Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

 

Anılan Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi,

 

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri vb. giderler teklif fiyata dahildir.

- Araçların; akaryakıt, yağ, lastik, GPS (araç takip sistemi) vb. giderleri,

- Araç muayene, tamir ve bakım giderleri, yedek parça maliyetleri, egzos gazı emisyon kontrolü vb. giderleri,

- Karayolları Trafik Mevzuatı uyarınca araçlarda bulunması gereken her türlü aksesuar giderleri (Yangın Söndürme Tüpü, Stepne, Bijon Anahtarı, Trafik Seti, Takoz, Zincir, Yazlık ve Kışlık Araç Lastikleri, Çekme Halatı, Yedek Ampül Seti, Yedek Sigorta ve gerekli diğer avadanlıklar vb.),

- Kiralama ile ilgili her türlü sözleşme ve trafik masrafı, araçların yıl içerisinde herhangi bir sebeple iş göremez hale gelmesinden dolayı değiştirilmesi gerektiğinde değişimi,7/24 çekici gezici servis maliyetleri, sigorta (full kasko, trafik vb.) taşıt pulu, vergi,

- Ayrıca teknik şartnamede istenilen şekliyle işin ifasına yönelik tüm giderler teklif fiyata dahildir.

- Çalıştırılacak şoförlerin Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu veya diğer kanunlar gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklere ait giderler ve hukuki giderleri yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

 

Teknik Şartname’nin “Taşıt ve Şoföre ait Şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinin 05.02.2025 tarihli zeyilname ile değişik (s) bendinde “Trafik kazaları durumunda 3. Şahıslara karşı yüklenici firma sorumludur. Aracın görev süresince meydana gelebilecek her türlü trafik kazalarında idareye karşı maddi ve manevi hiçbir sorumluluk yüklenemez, araçların kurum çalışanları tarafından kullanılması esnasında meydana gelebilecek kazalarda, sürücünün kusurlu bulunması halinde kusuru oranında sürücü sorumlu olacaktır. İdareye karşı maddi ve manevi hiçbir sorumluluk yüklenemez.” düzenlemesi,

 

 

 “Ödeme ve Diğer Şartlar” başlıklı 9’uncu maddesinin (d) bendinde ise “Herhangi bir kaza vuku bulduğunda veya trafik cezasında her türlü mesuliyet yükleniciye aittir. Bu bakımdan Müdürlüğümüz ve bağlı sağlık tesislerinin hiçbir sorumluluğu bulunmamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

Başvuru sahibinin şikayetine idare tarafından verilen cevapta, daha önce yapılan şikayet başvurusu kapsamında “Taşıt ve Şoföre ait Şartlar” başlıklı 6’ncı maddenin (s) bendinde 05.02.2025 tarihli zeyilname ile düzeltme yapıldığının belirtildiği, söz konusu bendin değişiklik öncesi halinin “Trafik kazaları durumunda 3. şahıslara karşı yüklenici firma sorumludur. Aracın görev süresince meydana gelebilecek her türlü trafik kazalarında, İdareye karşı maddi ve manevi hiçbir sorumluluk yüklenemez.” şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

 

Buna göre, doküman düzenlemeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, taşıt ve şoförlere ilişkin şartların düzenlendiği kısımda, başlangıçta, kaza durumunda sorumluluğun yüklenicide olacağı öngörülmüş iken, ihale dokümanına yönelik daha önce yapılan şikayet başvurusu dikkate alınarak araçların kurum çalışanları tarafından kullanılması esnasında meydana gelebilecek kazaların da gözetildiği ve sorumluluğun paylaştırıldığı, 9’uncu maddenin esas olarak ödeme ve diğer şartlarla ilgili kısmın konusunu teşkil ettiği, (d) bendinde yer alan düzenlemede kaza ve trafik cezalarında kurum çalışanı sürücülerin sorumlu olmayacağı şeklinde bir ibareye yer verilmediği, kurum personelinin de işin gerçekleştirilmesi aşamasında idarenin emir ve talimatlarına uymasının zorunlu olduğu, 6’ncı maddenin (s) bendinde yer alan sorumluluktan haberdar olunmaları sağlanacak şekilde görevlendirmelerin yapılacağının ve kurum personelinin talimatlara uyma yükümlülüklerinin 9’uncu maddenin (d) bendine dayanılarak ortadan kalkmayacağının olağan olduğu, netice itibarıyla, yüklenici ve idare personelinin kullandığı araçlar yönünden doğabilecek sorumluluğun paylaşıldığı ve düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümleri kapsamında olduğu anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 

Toplantı No : 2025/012
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 19.03.2025
Karar No : 2025/UH.II-759